Het begint bij zelfinzicht
Inzicht in jezelf – in wat je voelt, in je gedrag (richting anderen en vooral richting jezelf) en in waar je gelukkig van wordt – helpt je om goed voor jezelf te zorgen. Dit zelfinzicht geeft je de mogelijkheid om de juiste keuzes te maken en weloverwogen beslissingen te nemen. Om een helder beeld van jezelf te krijgen, is het belangrijk om regelmatig tijd voor jezelf vrij te maken. Door alleen te zijn of een persoonlijk gesprek aan te gaan, kun je je gedachten op een rij zetten en nagaan wat echt belangrijk voor je is. Open en eerlijk naar jezelf kijken en hierover praten kan veel inzicht opleveren.
Helaas zien we dat velen hier te laat mee beginnen, waardoor ze volledig onderuit gaan. Ze worden ziek, depressief, oververmoeid, of raken uit balans. Om dit te voorkomen is het essentieel om de eerste signalen van oplopende stress bij jezelf op tijd te herkennen. Hoe eerder je klachten herkent, des te sneller je ermee aan de slag kunt gaan.
Zelfinzicht is geen eenmalige stap, maar een voortdurend proces van reflectie en openheid naar jezelf toe.
Herken symptomen van teveel stress
Het herkennen van de eigen stresssignalen is de sleutel tot een betere controle over stress. Wanneer stress de overhand neemt, voel je dit aan je lichaam. Spierpijn, nek- en rugpijn, hoofdpijn, maag- en darmklachten, vermoeidheid, slaapproblemen en overmatig zweten bij weinig inspanning zijn signalen dat je je grenzen overschrijdt. Daarnaast kunnen ook de volgende verschijnselen optreden:
- je kunt je angstig en onrustig voelen
- je wordt sneller geëmotioneerd en geïrriteerd
- je hebt last van stemmingswisselingen, besluiteloosheid en somberheid
- je krijgt meer trek in roken, alcohol en ongezond eten
- je kunt minder goed onthouden en je slechter concentreren
- je vertoont vaker impulsief gedrag, wat extra energie kost en je afleidt van je situatie
Sommige mensen trekken zich ook juist terug wanneer ze last hebben van stress.
Voor iedereen is er vaak één signaal dat het meest kenmerkend is. Door deze stressgerelateerde signalen bij jezelf te herkennen, ben je beter in staat om je stressniveau onder controle te houden en tijdig in te grijpen. Zie voor meer informatie onze blog: Herken de signalen van de 12 stadia van een burn-out
Krijg inzicht in de impact van jouw werkzaamheden
Arbeidsbelasting speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van te veel stress, vooral wanneer:
- het werk emotioneel veel van je vraagt
- je het lastig vindt om samen te werken of juist alleen te werken
- je twijfelt aan het nut van je werkzaamheden
- je werk je privéleven verstoort
- de werkdruk structureel te hoog is
Daarnaast speelt persoonlijke aanleg een rol in het ontstaan van stress. De ene persoon raakt sneller opgebrand dan de andere. Mensen die hier gevoeliger voor zijn, zijn vaak zeer loyaal, trouw, en integer en leggen de lat hoog voor zowel zichzelf als hun omgeving. Dit zijn prachtige eigenschappen, maar ze kunnen ook een valkuil zijn wanneer grenzen niet goed bewaakt worden. Tijdig je grenzen stellen en kunnen bewaken is dan ook echt belangrijk bij deze mooie maar veeleisende eigenschappen.
Lees onze blog: Hoe voorkom je een burn-out? voor tips om te blijven genieten van wat je doet.
Burn-out herkennen bij anderen
Bij sommige mensen is een burn-out alleen af te lezen uit gedragsveranderingen die van buitenaf zichtbaar zijn. We kunnen immers niet zien hoe iemand zich vanbinnen voelt. Als je merkt dat iemand zich anders gedraagt, kunnen de volgende vier verschijnselen mogelijke signalen zijn van een burn-out:
- verslonzing van zichzelf of van het werk
- verlies van humor, creativiteit, solidariteit en flexibiliteit
- meer contact via mail in plaats van fysiek of telefonisch
- te laat komen en vroeg vertrekken
- verminderde productiviteit
Wist je dat mensen met een burn-out vaker slordiger worden met hun uiterlijk? Ze voelen zich vaak minder goed over zichzelf en besteden daardoor minder aandacht aan hun verzorging. Ze hebben bijvoorbeeld minder zin om zich op te maken, hun haar te doen of mooie kleding te dragen.
Wanneer iemand langdurig te veel spanning ervaart, is het logisch dat ze de hakken in het zand zetten en de betrokkenheid bij de organisatie afneemt. Vaak gebeurt dit onbewust; het is een beschermingsmechanisme van het lichaam om te voorkomen dat de spanning verder oploopt en de gezondheid in gevaar komt.
Ben je HR-professional en wil je meer informatie ontvangen over het verhogen van de duurzame inzetbaarheid van je personeel? Neem gerust contact met ons op. Wij werken met professionals op het gebied van omgaan met stress en burn-out preventie. Herken tijdig lichamelijke en psychische klachten, en pak de kans om hier op een effectieve manier mee om te gaan.